Tıp Metinlerinin Çevirisine Dikkat Edilmeli

 Tıp metinlerinin çevirisi, diğer metin türlerinin çevirisine kıyasla çok daha zordur ve çevirmenleri birtakım problemler beklemektedir. Tıp bilimi insan sağlığıyla ilgilidir. Dolayısıyla, tıbbi çeviride meydana gelecek ve basit görünen hatalar insan hayatını olumsuz yönde etkileyebilir ve hatta ölümlere yol açabilir. Tıp metinlerinin çevirisinde görülen en bariz problem kullanılan özel terminolojidir. Bu özel terminoloji sıradan insanların alışık olmadığı çoğunlukla Yunanca ve Latince terimlerden oluşur ve konu alanı hakkında uzmanlık gerektirir. Tıp çevirisine yeni başlamış çevirmenler bu kelimelere erek dilde karşılık ararken varsayımlardan yola çıkıp, çeviri sürecinde ciddi sorunlara yol açabilir. Bu yüzden, tıbbi çevirmenlerin veya tıp çevirisiyle uğraşanların çeviri sürecinde zamanının büyük bir kısmı terminolojiye dayalı olası problemleri tespit edip çözmeye harcanır.

Bazen de tıp terimleri birbiriyle karıştırılabilir. Örneğin, "kardiya" terimi hem "kalp" hem de "mide ağzı" anlamına gelebilir (krş. Erten, 2016). Bu noktada, kaynak metnin iyi anlaşılmış olması herhangi bir yanlış anlaşılmanın önüne geçilmesi için son derece önemlidir. Ayrıca, unutulmamalıdır ki medikal kavramları karşılamak için tek bir terimin kullanılması gereken durumlar ortaya çıkabilir.

Bu sorunların yanı sıra, kaynak metinde gramer hataları, yazım noktalama yanlışları, terimlerin hatalı kullanılması, karışık cümle yapıları, metinler ve şekiller arasındaki hatalı ve eksik referanslar, çevirmenlerin kaynak metinde geçen cümleleri dilsel ve konu alanı yetersizliğinden kaynaklanan problemler yüzünden anlayamaması, günlük dilde kullanılan sözcüklerin tıp alanında farklı anlamları olması zorluk teşkil edebilir. Bunların aşılmasında, karar mekanizması öncelikli olarak çevirmenin kendisidir. Ancak, hataların en aza indirgenmesi için bir takım çalışmasına ihtiyaç vardır. Örneğin, düzeltmenler kaynak ve erek metinleri karşılaştırarak, anlamsal ve yazım noktalamaya dayalı hataları tespit edip metnin erek okuyucu tarafından anlaşılabilir hale getirilmesi için uğraşır.

 

 

“Tıp Metinlerinin Çevirisine Dikkat Edilmeli”
Mehmet Cem Odacıoğlu / Medikoz Tercüme (Güncellenmiş Versiyon)
Yayınlandığı kaynak: Sayed-Sağlık Yönetimi ve Eğitimi Dergisi, Yıl:5, Sayı:49, Nisan
2012